Politička odgovornost iznad pojedinca: Iza slučaja Marina Vukoje stoji Čovićev politički okvir i Trojkin 'kompromis'

Piše: Amina Čorbo-Zećo

Ustavni sud BiH na jednoj od narednih sjednica razmatrat će pojavljivanje sudije ove institucije Marina Vukoje na koncertu Marka Perkovića Thompsona. No, dok traje polemika o samom činu i eventualnoj odgovornosti, gotovo da se i ne otvara pitanje političke odgovornosti onih koji su ga kandidirali i izabrali. A upravo tu leži suština problema.

Izjava potpredsjednika FBiH Igora Stojanovića da “ovo nije bilo pitanje imenovanja Vukoje nego pitanje da li imamo dovoljan broj sudija u datom trenutku” paradigmatski oslikava politiku “daj šta daš” – pristup u kojem je kvantitet važniji od kriterija i vrijednosti. Takva logika svodi institucije na tehničku popunu, zanemarujući težinu i simboliku funkcije sudije Ustavnog suda.

Uporno probosanska politika, koja često “drži vodu dok majstori odu”, zapravo ostaje bez dugoročnog koncepta i odlučnosti. U međuvremenu HDZ i SNSD konsolidiraju pozicije, realiziraju projekte tamo gdje imaju kontrolu i jasno artikuliraju svoje ciljeve. Trojka ostaje u defanzivi, bez spremnosti na politički rez kada je to potrebno, pa svi tokovi u konačnici idu u jednom smjeru – na štetu države BiH.

Lider HDZ-a BiH Dragan Čović godinama gradi narativ koji balansira između evropske retorike i toleriranja spornih historijskih i ideoloških simbola. Njegov istup na RTV Herceg-Bosne, uz poruku “dalje ruke od Hrvata”, dodatno je ogolio političku poziciju iz koje nastupa. No legitimno je pitanje da li takav model politike dugoročno zaista štiti interese Hrvata u BiH ili ih zatvara u uski stranački okvir.

Posebno je problematična otvorena podrška koncertima Marka Perkovića Thompsona, čiji su nastupi više puta izazivali osude zbog korištenja ustaške ikonografije i nostalgije prema Nezavisnoj Državi Hrvatskoj. Kada se u javnosti istovremeno poziva na “evropske vrijednosti”, takva podrška ne može ostati izvan političke odgovornosti.

Ako se već vodi rasprava o imenovanjima, legitimitetu i vrijednosnim opredjeljenjima, onda bi dosljednost nalagala da se preispita i politički savez sa Čovićem. U demokratskom društvu savezništva nisu samo matematička kategorija ona su i moralna.

U suprotnom, polemika ostaje selektivna, fokusirana na pojedinca, dok politička arhitektura koja ga je iznjedrila ostaje netaknuta. A bez suočavanja s tom arhitekturom, teško je govoriti o stvarnoj institucionalnoj i vrijednosnoj obnovi države.

To Trojka mora shvatiti, ali i svaka buduća vlast ukoliko žele državu Bosnu i Hercegovinu u punom smislu te riječi.