Berane u dva kadra: Spomenik Pavlu Đurišiću i pismo podrške Dodiku

Piše: Amina Čorbo-Zećo

U jednom danu iz Crne Gore, tačnije mjesta Berana stižu dvije vijesti koje na prvi pogled nemaju ništa zajedničko: 'Hapšenje Vujadina Dobrašinovića zbog nezakonitog postavljanja spomen-obilježja četničkom komandantu Pavlu Đurišiću' te 'Pismo “podrške” Miloradu Dodiku od strane Udruženja Srba iz Berana i Andrijevice, u kojem se presuda Suda BiH i odluka CIK-a BiH da mu oduzme mandat tumače kao “udar na Republiku srpsku i srpski narod”.

Na drugi pogled, zajednička nit postaje jasna, oba događaja dodiruju prostor gdje se historijska simbolika koristi kao politička municija.

Podizanje spomenika Pavlu Đurišiću – ratnom komandantu čije je ime vezano i za saradnju s okupatorima i za masovne zločine – nije samo “lokalna kulturna inicijativa” kako bi neko volio da je predstavi. To je politički čin, svjestan izazivanja reakcije, a u trenutnom političkom ambijentu i svjestan mobiliziranja podrške.

A podrška Dodiku iz iste sredine dolazi istog dana kada se procesi protiv njega predstavljaju kao pokušaj “brisanja Republike srpske” i “ugrožavanja prava Srba”. Poruka je jasna, historijske figure i simboli koriste se za jačanje aktuelnih političkih pozicija, a pravosudne odluke se automatski prevode u narativ nacionalne ugroženosti.

To nije nova strategija, to je stari recept iz političke kuhinje Balkana, oživi kontroverznog junaka iz prošlosti, poveži ga s “odbranom naroda” danas.

Svaku pravnu ili institucionalnu odluku protiv političkih lidera predstavi kao napad na cijelu etničku zajednicu. I tako, dok inspektori u Beranama vode istragu o nelegalno podignutom spomeniku, a nadležni inspektor za kulturna dobra sprema mjere, u isto vrijeme iz istog grada dolazi politička poruka koja pokazuje da borba za simbole i borba za mandate idu ruku pod ruku.

Na Balkanu, slučajnosti ove vrste gotovo nikada nisu slučajne.