GRAD POD OPSADOM Prije 34 godine agresor je pucao na civile u Sarajevu, pale prve žrtve Suada, Olga, Samir...

(Patria) - Na današnji dan prije 34 godine počela je opsada Sarajeva koja je trajala 1425 dana i bila je jedna od najdužih u historiji modernog ratovanja.

Opsada je počela zauzimanjem međunarodnog aerodroma Sarajevo od strane JNA, u noći sa 4. na 5. april 1992. godine. Četverogodišnja blokada glavnog grada, nazvana je “Sarajevska opsada”.

Tog 5. aprila 1992. godine održale su se demonstracije za mir, na kojima su građani Sarajeva tražili od agresorskih snaga da uklone barikade i da se povuku. Nekoliko desetina hiljada ljudi je tražilo da se spriječi rat i suprotstavilo se već spremnoj agresiji na nezavisnu Bosnu i Hercegovinu. Okupljeni građani bili su na platou ispred Skupštine RBiH, Vrbanja mostu.

Po nalogu SDS-a snajperisti su pucali sa krova hotela Holiday Inn na demonstrante. Nakon demonstracija održanih na Marijin Dvoru, okupljeni demonstranti su se uputili ka tadašnjem mostu Vrbanja. Snajperisti koji su bili pozicionirani u objektu naspram benzinske pumpe su otvorili vatru na narod i na mostu su ubili Suadu Dilberović i Olgu Sučić. Suada i Olga bile su prve žrtve opsade grada kada je pucano na civile. Tog dana ubijen je i Muhidin Šabanović tokom demonstracija.

No, tog 5. aprila bila je još jedna žrtva. Agresor je zauzeo Policijsku akademiju tadašnjeg MUP RBiH za obrazovanje kadrova na Vracama. U trenutku napada u školi se nalazilo oko 800 učenika, a njih skoro 400 bilo je mlađe od 18 godina.

Šesnaestogodišnji Samir Mišić, učenik i pripadnik 20. klase, ubijen je je 5. aprila 1992. godine, a posthumno je odlikovan „Zlatnom policijskom značkom“. U krugu Policijske akademije 2016. godine je postavljeno Spomen-obilježje.

Prema službenim zabilješkama, napad na školu naredio je tadašnji zamjenik ministra MUP-a Republike srpske Momčilo Mandić. U napadu je učestvovala Specijalna jedinica MUP-a Rs-a.

Napad na školu je počeo nešto malo iza 15 sati.

Direktor škole Husein Balić odbio je da se preda. Naoružan školskim naoružanjem koje je služilo za obuku, suprotstavio se srpskim specijalcima koje je predvodio Milenko Karišik. On je samo nekoliko dana ranije bio Balićev kolega i profesor učenicima na koje je tada pucao. Balić je u jednoj izjavi kazao da su unutar svojih redova u školi imali izdajnike.

U napadu na učenike specijalce je podržao i vojvoda Slavko Aleksić sa svojom vojskom, srpsko stanovništvo sa Vraca, ali i srpski policajci kojima je Radomir Spaić, komandant Sarajevske Vatrogasne brigade, podijelio uniforme vatrogasaca. Direktor škole Husein Balić apelovao je da neko pomogne njemu i učenicima, ali nije mogao dobiti pomoć. Nepravedna borba se vodila do prvih večernjih sati bez prestanka.

Komandant 4. korpusa Jugoslovenske narodne armije (JNA) general Vojislav Đurđevac izdao je naređenje komandantu 49. brigade JNA da sa jednim bataljonom vojske krene prema školi na Vracama, kako bi navodno spriječili sukob.

No, desilo se suprotno. Pripadnici 49. brigade JNA pridružili su se napadima na policijsku školu. Profesori su zarobljeni i odvedeni na Pale. Prije nego su razmijenjeni, mučeni su pet dana.

Učenici su bili zarobljeni u osnovnoj školi “Radojka Lakić” u blizini Policijske škole. Kako je ispričao direktor Balić jedan srpski borac igrao se s puškom dok je čuvao zarobljene učenike i puška je opalila i pogodila Mišića u glavu.

Na dženazu na sarajevskom groblju Bare, niko od Samirove rodbine nije mogao stići iz blokirane Rogatice. U mezar ga je, po izlasku iz zarobljeništva, spustio direktor Policijske škole Balić sa još nekoliko profesora.

Od 5. aprila u narednih 1.425 dana opsade, prosječno je palo 329 granata dnevno na Sarajevo, a ovaj grad ima i specifičan rekord. Naime, radi se o rekordu od 3777 ispaljenih granata na Sarajevo, u jednom danu. Desilo se to 22. jula 1993. godine.

Granate su napravile ogromnu štetu, uništavani su civilni, kulturni i vjerski objekti. Ubijani su ljudi, djeca, granatirane bolnice. U brdima oko Sarajeva bilo je stacionirano 120 minobacača i 250 tenkova JNA, koji su poslije dospjeli u ruke agresora. Cilj im je bio mučenje glađu i demoralizacija stanovništva na najokrutnije načine. Kao što se navodi u presudi Radovanu Karadžiću i Ratku Mladiću terorisano je Sarajevo i njegovi građani.

Tokom opsade Sarajeva ubijeno je više od 11.000 ljudi, među njima 1.600 djece, a 50.000 ljudi je lakše i teže ranjeno.

5. april se od 2020. godine obilježava kao Dan početka opsade Sarajeva.